بازدید کل: 134013

بازدید امروز: 3

بازدید دیروز: 21

توجه به فرش عزم ملی می طلبد

توجه به فرش عزم ملی می طلبد

 

 

 

هفته نامه "اقتصاد ملی" در شماره اخیر در گفت و گوی با سرپرست مرکز ملی فرش ایران به واکاوی وجوه مختلف فرش دستباف پرداخت.

توسعه اقتصادی در ایران با فاصله گرفتن از اقتصاد تک محصولی و اتکا به سرمایه های داخلی همواره در راس برنامه ها و از آن مهم تر آرزوهای بسیاری از مسوولان و سیاستگذاران قرار دارد.

 

از طرفی نقش صادرات غیر نفتی و رشد تولیدات ایرانی در مسیر توسعه اقتصادی بسیار پراهمیت است و در این میان، تولید و صادرات فرش دستباف همواره همواره در رتبه اول توجه قرار دارد.

 

هنر-صنعت فرش دستباف ایران که به نشانه های برجسته فرهنگی و هنری مزین است بی شک نقش قابل ملاحظه ای در تولید و صادرات و اشتغالزایی دارد و همواره به عنوان یکی از منابع مهم ارزآوری در اقتصاد کشورمان مطرح است. شهرت جهانی فرش ایران موجب شده است هنر اصیل ایرانی به دنیا معرفی شود به طوری که موزه های معتبر دنیا و کلکسیون های غربی وجود آنرا مغتنم بشمارند. با این حال حوزه فرش دستباف به خصوص طی قرن اخیر دسنخوش نوسانات زیادی بوده و در سال های اخیر دچار چالش های جدی شده است.

 

اهمیت جایگاه این کالای صنعتی – هنری و نقش آن در حوزه اقتصادی و فرهنگ بین المللی، ما را بر آن داشت تا به بررسی وضعیت فعلی آن در ایران بپردازیم. انگیزه این مصاحبه از آنجا شکل گرفت که انتصابی هوشمندانه و شایسته در راس نهاد متولی فرش ایران، امیدهای فراوانی را برای ساماندهی و ارتقا جایگاه فرش دستباف در داخل و همچنین محافل بین المللی برانگیخت.

 

در گپ و گفتی صمیمانه با دکتر حمید کارگر، سرپرست مرکز ملی فرش ایران این موضوعات را بیشتر بررسی کرده ایم که مشروح آن را در پی می خوانید.

 

 

ازحال و روز کنونی  تولید و صادرات فرش دستباف بگویید.

در شرایط کنونی سالانه حدود 3 میلیون مترمربع فرش دستباف در کشور ما تولید می شود که معمولا دوم سوم آن به خارج از کشور صادر می شود و یک سوم هم به مصرف داخلی می رسد.

 

البته صادرات فرش ایرانی در سال های اخیر دوران خوبی را تجربه نکرده و شاهد کاهش صادرات این قلم مهم از صادرات غیرنفتی کشور بوده ایم که متاثر از عوامل مختلفی بوده است.

 

 

-   چه عواملی؟

در سنجش علل افت صادرات فرش دستباف در سالهای اخیر موارد متعددی را می توان برشمرد. ورود کفپوش های مصنوعی و صنعتی مختلف به بازار در کنار ایجاد تغییر در سلیقه و نیاز مصرف کنندگان یکی از این عوامل بوده است که تطابق کند تولیدات داخلی با این سلایق رو به تغییر یکی از این عوامل بوده است.

 

از سوی دیگر تحریم ورود فرش ایرانی به ایالات متحده که از سوی آمریکا اعمال شده است بخشی از بازار صادراتی فرش ایران را متاثر کرده و برخی نا آرامی های سیاسی در پاره ای از کشورهای عربی هم به بخش دیگری از بازارهای هدف فرش ایران لطمه زده است.

 

در کنار اینها افزایش قیمت ها و تورم داخلی نیز بر قیمت تمام شده فرش ایرانی و میدان دادن به رقبا موثر بوده است.

 

 

بااین توصیف فرش حال و روز خوشی ندارد و صحنه را به رقبا باخته ایم؟

نه چنین نیست. علی رغم اینکه فرش با چالش ها و دشواری های متعددی رو به روست و به طور خاص در عرصه صادرات در سال گذشته کمترین عدد ارزآوری در دهه اخیر را داشته و تنها 314 میلیون دلار صادرات داشته ایم اما هنوز بیشترین سهم را در تجارت جهانی فرش داریم.

 

به عبارت دیگر ایران با داشتن سهم حدود 30 درصدی از تجارت جهانی فرش دستباف، رهبر بازار است و کشورهای رقیب همچون هند و پاکستان در رده های بعدی قرار دارند.

 

 

-    چین چطور؟

خوشبختانه کشور چین دیگر رقیب فرش ایران محسوب نمی شود و با آنکه در سال های گذشته به عنوان یکی از تولیدکنندگان فرش دستباف و رقیب ما بوده است، در چند سال اخیر به یکی از بهترین مشتریان فرش ما تبدیل شده است.

 

در ماه های ابتدایی امسال کشور چین به رتبه پنجمین واردکننده بزرگ فرش دستباف ایران صعود کرده و در حال خروج از دایره تولید فرش دستباف است.

با تغییراتی که در اقتصاد این کشور رخ داده و با ظهور طبقه ای ثروتمند در چین، این کشور جمعیت فراوانی را به عنوان مشتریان باالقوه فرش ایرانی داراست.

 

 

-  صادرات فرش دستباف ایران تا چه حد اهمیت دارد؟

فرش از دیرباز به عنوان یکی از مهمترین اقلام صادرات غیرنفتی کشور ما مطرح بوده است و در سال های اخیر هم اگر به فهرست مهمترین صادرات غیرنفتی کشور نگاهی بیندازیم شاهد خواهیم بود که بدون احتساب میعانات گازی و فراورده های پتروشیمی همچنان فرش جایگاه ویژه ای دارد.

 

البته اهمیت این هنر- صنعت به مباحث صادراتی محدود نمی شود و فرش دستباف افزون بر ارزآوری دارای ویژگی هایی همچون اشتغالزایی هم هست.

در حوزه فرش با حداقل هزینه می توان ایجاد شغل کرد و آن هم شغلی که ارزش افزوده فراوانی تولید می کند و اثرات اجتماعی شاخصی نیز دارد.

 

فرشبافی به عنوان یک شغل مکمل در خانوارهای ایرانی به ویژه در میان روستاییان و عشایر مطرح بوده و خود از عوامل پیشگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها بوده است.

 

فرشبافی در فصولی که از رونق کشاورزی کاسته می شود نقش مهمی در معیشت خانوارهای روستایی ایفا می کند.

 

 

ازتعبیر هنر- صنعت برای فرش استفاده کردید. سهم وجه هنری فرش را چگونه می بینید؟

از ویژگی های فرش ایرانی اینست که همانقدر که در مباحث اقتصادی، اشتغالزایی و ارزآوری قبل توجه است، در مباحث فرهنگی و هنری هم ارزشمند است.

 

فرش با گذشته تاریخی و فرهنگی مردم این سرزمین عجین شده و وجوه بسیار پررنگ هنری را نیز داراست. طراحی و نقاشی فرش زاییده روح خلاق و هنرمند ایرانی است و در بسیاری دیگر از ارکان این تولید نیز هنر جایگاهی خاص دارد.

 

ما فعالان این حوزه را هنرمند می دانیم و اصلا باور من اینست که هیچ کالایی همسان با فرش ترکیبی از صفات تاریخی، فرهنگی، هنری، اقتصادی و مانند اینها را ندارد.

 

اگر به تدبیر مقام معظم رهبری امسال به دو صفت "اقتصاد" و "فرهنگ" آراسته شده است، در حوزه فرش به عنوان حوزه ای که هر دوی این وجوه را به حد کمال دارد عزمی ملی بایسته است.

 

فرش در حوزه های برون مرزی همچنان که برای کشور ارزآوری دارد، نقش سفیر فرهنگی ما را نیز ایفا می کند و توجه ملی به آن یک ضرورت است.

 

 

 

تاریخ ارسال: 1393/7/5
تعداد بازدید: 509
ارسال نظر